CHÂN DUNG NGHỆ SĨ

NSƯT Thanh Nga ra đi vào năm 1978, khi tài năng đang ở độ rực rỡ nhất. 47 năm trôi qua, khán giả vẫn nhắc tên bà với thương nhớ, vẫn gọi bà là nữ hoàng sân khấu - NSƯT Thanh Nga còn được sau mỗi sân khấu - mỗi chương trình - thế hệ nghệ sĩ hôm nay ngoài sự tưởng tin tuyệt đối nơi Tổ nghiệp còn niềm tin với Cô - người nghệ sĩ tài hoa - tài sắc vẹn toàn của sân khấu Cải Lương - rằng khi thấp hương sẽ được một buổi diễn xuất thần và thành công tốt đẹp!

Nữ hoàng sân khấu NSƯT Thanh Nga đã dâng hiến cả tuổi xuân, cả giọng hát, cả cuộc đời mình cho nghệ thuật Cải Lương - mỗi điệu lý, bài bản tài tử - câu ca vọng cổ mỗi khi Cô cất lên không chỉ là âm thanh, mà là nỗi lòng của một thế hệ, là tình yêu quê hương, là khát vọng sống đẹp cho đất nước - điều này còn sống mãi qua các vai diễn - đặt biết nhất là tác phẩm sống mãi đến hôm nay "Tiếng trống Mê Linh".

Năm qua - 2025, tác phẩm "Tiếng trống Mê Linh"  là một trong 50 tác phẩm văn hóa nghệ thuật tiêu biểu của TPHCM từ sau ngày đất nước thống nhất, vở được công diễn vào năm 1977 của tác giả: Việt Dung - Vĩnh Điền. 

Đặt biệt nhất, Nữ hoàng sân khấu NSƯT Thanh Nga sống mãi trong sự nghiệp sân khấu và trong lòng khán giả mộ điệu với lời thoại hùng hồn - đanh thép - thúc giục tinh thần yêu nước, giữ nước của dân tộc:

..."Hỡi đồng bào trăm họ

Giặc Đông Hán đang xéo giày đất nước

Nhục nào hơn nhục nô lệ ngoại bang

Thà chết mà đứng thẳng

Không cam chịu sống quỳ

Đất nước Nam cẩm tú

Người dân Nam anh hùng

Trước đền thờ Quốc Tổ

Thề hy sinh giết giặc cứu non sông

Xin thề!"...

Đoạn kết khi chấm dứt vở diễn, bà Trưng Trắc tuyên bố:

"Hãy nổi trống đồng, cho con cháu ngàn sau tiếp nối hồn thiêng giống nòi bất khuất... Đất nước Nam độc lập muôn đời!"

Khoảnh khắc nghệ sĩ Hà Linh thay mặt gia đình đón nhận Bằng Tổ Quốc Ghi Công cho mẹ tại phường Bàn Cờ - đã khiến bao người xúc động, đến rơi nước mắt là có thật. Đồng nghiệp và khán giả khóc thương một đời sân khấu tài hoa vắn số của Cô NSƯT Thanh Nga.

 Đó không chỉ là một tấm bằng. Đó là sự ghi nhận thiêng liêng của Tổ quốc đối với một người con nghệ thuật đã hy sinh vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc!

Cụ thể, mục giới thiệu tiểu sử liệt sĩ Thanh Nga, đáng chú ý nhất là thông tin: "Liệt sĩ Nguyễn Thị Nga (bí danh Thanh Nga), sinh năm 1942, nguyên quán tỉnh Tây Ninh, là nghệ sĩ thuộc Đoàn cải lương Thanh Minh. Căn cứ theo điều 1, quyết định số 519/QĐ-UB ngày 31-1-1979 của UBND TP.HCM: "Nay công nhận nghệ sĩ Thanh Nga là liệt sĩ vì đã phát huy tài năng nghệ thuật, phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ chánh trị của thành phố, mặc cho bọn phản động hăm dọa nhiều lần và bị chúng sát hại ngày 26-11-1978""...

Khoảnh khắc này càng ý nghĩa hơn khi cả nước đang hướng về chiến dịch 500 ngày đêm quy tập và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ của Bộ Quốc phòng. Đó là chiến dịch của lòng tri ân và trách nhiệm. 500 ngày đêm, những người lính và người dân lặng lẽ lên đường, băng rừng, lội suối, lần theo từng manh mối để đưa các liệt sĩ trở về quê hương - thỏa lòng mong đợi của hàng vạn gia đình liệt sĩ vẫn đang chờ một tin tức, một nắm đất quê hương, một cái tên được khắc lại trên bia đá.

Chiến dịch 500 ngày đêm quy tập và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ của Bộ Quốc phòng còn là niềm tin tuyệt đối rằng: không ai bị lãng quên, không ai bị bỏ lại phía sau. Trong đó, có gia đình nghệ sĩ - liệt sĩ Thanh Nga.

Như vậy, sau gần 50 năm NSƯT Thanh Nga trở về - Tổ Quốc Ghi Công - cuộc đời sân khấu ở lại nhân gian! Ngày 12 tháng 11 năm 2026, NSƯT Thanh Nga đã trở về trong vòng tay Tổ quốc, bà con khu phố Bàn Cờ - trở về trong đời sống trong hòa bình hôm nay. Xin cúi đầu tri ân một sự cống hiến ấy mãi mãi không phai.