Chiều hôm ấy, anh trở về làng sau nhiều năm xa cách.

Không phải một chuyến đi được lên kế hoạch kỹ càng. Chỉ là một buổi sáng thức dậy, giữa thành phố đầy tiếng còi xe và những cuộc hẹn dở dang, anh chợt thấy mình mệt. Mệt đến mức không muốn nói thêm điều gì, không muốn giải thích với ai. Anh xếp lại công việc, nhấc balô, lên chuyến xe sớm nhất, như thể nếu chậm thêm một chút thôi, ý định trở về sẽ tan biến.

Ngôi làng vẫn ở đó, bình thản như chưa từng bị thời gian chạm tới. Cây đa đầu làng vẫn xòe tán rộng, những bộ rễ ngoằn ngoèo ôm lấy mặt đất, giống như đôi tay của một người già kiên nhẫn giữ lại những điều xưa cũ. Mái đình thấp thoáng sau rặng tre, màu ngói sẫm hơn trước, nhưng dáng vẻ thì không đổi. Anh đứng lại rất lâu, chỉ để nhìn, và nhận ra lòng mình bỗng mềm đi.

Anh mang chiếc bàn tre cũ ra đặt cạnh ao. Chiếc bàn này ngày xưa ông vẫn dùng để uống trà mỗi chiều. Ông đã mất từ lâu, nhưng mỗi lần chạm tay vào lớp tre nhẵn bóng, anh vẫn có cảm giác như ông vừa mới đứng dậy đi đâu đó, lát nữa sẽ quay về. Anh đặt lên bàn cuốn sổ, cây bút, cành hoa đào hái vội ngoài vườn. Mọi thứ giản dị đến mức không cần sắp đặt, nhưng lại giống hệt một khung cảnh trong ký ức.

Anhngồi xuống, tựa má vào tay. Gió thổi nhẹ, mang theo mùi đất ẩm và lá non. Trong khoảnh khắc ấy, ký ức bắt đầu hiện ra, không ào ạt, mà từng chút một, chậm rãi như dòng nước trong ao làng.

Anh nhớ mình của ngày bé, cũng từng ngồi ở chỗ này, đợi bà viết xong mấy dòng chữ nắn nót trên giấy học trò. Bà dạy ANH từng nét chữ, từng cách giữ bút, và luôn bảo: “Viết chậm thôi con, chữ cũng như người, phải có thời gian mới thành hình". Khi đó, anh không hiểu. Chỉ thấy mùa hè dài vô tận, chỉ mong mau lớn để đi thật xa.

Rồi anh lớn thật. Đi qua nhiều thành phố, nhiều mối quan hệ, nhiều buổi tối không biết gọi tên là vui hay buồn. Những cuốn sổ sau này đầy chữ, nhưng hiếm khi có dòng nào viết cho chính mình. Mỗi lần mệt, anh lại nhớ về làng, nhưng luôn tự nhủ: để khi nào rảnh. Và cái “khi nào” ấy kéo dài mãi.

Bây giờ, khi ngồi đây, giữa tiếng tre xào xạc và bóng cây đa đổ dài trên mặt đất, anh mới hiểu điều bà từng nói. Có những điều không thể vội. Có những nỗi nhớ không cần gọi thành tên, chỉ cần được ở yên trong lòng.

Anh mở cuốn sổ. Trang giấy trắng hiện ra, yên lặng chờ đợi. Anh đặt bút xuống, rồi lại dừng. Không phải vì không biết viết gì, mà vì bỗng nhiên thấy không cần phải viết ngay. Chỉ cần ngồi thế này, để ký ức tự chảy qua, để những điều đã từng bị bỏ quên được dịp quay về.

Chiều xuống chậm. Ánh nắng nghiêng qua mái đình, chạm vào cành hoa đào hồng phai trên bàn. Anh mỉm cười rất khẽ. Một nụ cười không dành cho ai cả, chỉ dành cho chính mình – cho đứa trẻ ngày xưa, cho người phụ nữ của hiện tại, và cho ngôi làng vẫn kiên nhẫn đợi anh trở về.

Có lẽ, hành trình dài nhất không phải là đi xa đến đâu, mà là quay lại nơi ta đã từng thuộc về. Và chiều hôm ấy, giữa làng quê mộc mạc, anh biết: dù mai này có đi tiếp, trong lòng mình vẫn luôn có một chỗ để trở về, rất hiền, rất nhẹ, như nỗi nhớ vừa đủ để không làm đau.